Governor thang máy: Cấu tạo, Nguyên lý & Tiêu chuẩn
Governor thang máy là một trong những thiết bị an toàn quan trọng bậc nhất trong hệ thống vận hành thang máy. Bộ phận này có nhiệm vụ giám sát tốc độ di chuyển của cabin và kích hoạt cơ cấu phanh an toàn khi thang máy vượt quá giới hạn cho phép, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người sử dụng. Trong bài viết này, Thuận Phát sẽ phân tích chi tiết cấu tạo và nguyên lý hoạt động của governor thang máy, giúp bạn hiểu rõ hơn về cơ chế vận hành của thiết bị quan trọng này trong hệ thống thang máy gia đình
Governor thang máy là gì?
Governor thang máy, hay còn gọi là bộ khống chế vượt tốc, là thiết bị an toàn bắt buộc trong mọi hệ thống thang máy hiện đại. Đúng như tên gọi, bộ phận này có nhiệm vụ giám sát và kiểm soát tốc độ di chuyển của cabin trong suốt hành trình lên xuống. Khi thang máy di chuyển vượt quá tốc độ cho phép, governor sẽ kích hoạt cơ cấu phanh an toàn (safety gear) để kịp thời dừng cabin, ngăn chặn nguy cơ rơi tự do hoặc mất kiểm soát.
Cấu tạo của Governor thang máy
Về hình dáng, governor thường có dạng bánh xe tròn với đường rãnh trên bề mặt để dây cáp governor có thể quấn quanh và di chuyển ổn định trong quá trình vận hành.
Một đầu của dây cáp được nối với cơ cấu hãm an toàn (safety gear) gắn dưới cabin, đầu còn lại chạy qua ròng rọc ở đáy giếng thang, tạo thành hệ thống đối trọng giúp duy trì độ căng ổn định. Bao quanh bánh xe governor là đĩa phanh và bộ ly tâm (centrifugal mechanism) – chi tiết quan trọng giúp phát hiện khi tốc độ cabin vượt quá giới hạn cho phép.
Khi thang máy chạy quá nhanh, các chốt ly tâm sẽ bung ra, tác động vào đĩa phanh để khóa dây cáp, từ đó kích hoạt bộ hãm an toàn, giúp cabin dừng lại an toàn và tránh mọi rủi ro rơi tự do.
Nguyên lý hoạt động Governor thang máy
Điều thú vị ở đây là governor thang máy có nguyên lý hoạt động riêng biệt với thang máy. Thật vậy governor được thiết kế với bộ đếm tốc độ hạn mức luôn luôn hoạt động, hễ thang máy phóng nhanh vượt ẩu là bị governor ngay lập tức kích hoạt hệ thống thắng cơ khí stop lại ngay. Cũng nhờ đó mà cabin thang máy sẽ không rơi tự do ngay cả khi cáp tải bị đứt.
Tuy nhiên governor thang máy cũng có nhiều điểm tương đồng với cabin thang máy. Ví dụ như khi cabin thang máy di chuyển theo yêu cầu của người dùng thì cáp Governor cũng di chuyển theo. Hoạt động liên tục, song song và gắn kết đảm bảo sự an toàn tối đa.
Tiêu chuẩn của Governor thang máy
Mỗi linh kiện trong thang máy đều có những tiêu chuẩn riêng để đảm bảo vận hành an toàn và ổn định, và governor thang máy cũng không ngoại lệ. Governor thang máy sẽ kích hoạt khi tốc độ thang vượt quá 15% so với vận tốc định mức, nhưng vẫn phải nằm trong giới hạn an toàn như sau:
- Không vượt quá 40% nếu vận tốc thang nằm trong khoảng 0,5 m/s – 1,4 m/s.
- Không vượt quá 33% nếu vận tốc nằm trong khoảng 1,4 m/s – 4,0 m/s.
- Không vượt quá 25% nếu vận tốc lớn hơn 4,0 m/s.
Governor thang máy là bộ phận dẫn động cơ cấu đối trọng, giúp thang hoạt động ổn định khi có sự cố tốc độ. Để đạt hiệu quả tốt nhất, bộ phận này thường sử dụng cáp thép, đai thép hoặc xích thép có đường kính tối thiểu 6mm.
Cáp hoặc xích của governor cần được kéo căng bằng thiết bị chuyên dụng, đảm bảo lực kéo không nhỏ hơn 1,25 lần lực cần thiết để kích hoạt hệ thống hãm an toàn, và tối thiểu phải đạt 300N. Ngoài ra, thiết bị kéo căng này phải được trang bị công tắc điện an toàn để đảm bảo hoạt động tin cậy tuyệt đối.
Kết luận
Governor thang máy là một thiết bị cần thiết có vai trò duy trì tốc độ thang máy ổn định và đảm bảo an toàn cho người sử dụng trong những trường hợp xấu có thể xảy ra. Tuy nhiên, người sử dụng vẫn nên bảo trì thang máy gia đình thường xuyên theo định kỳ để hạn chế rủi ro có thể xảy ra.
